Theo thống kê của Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, ngày 2-2, lãi suất chào bình quân liên NH VND tăng mạnh 0,2-3,9% ở hầu hết các kỳ hạn từ 1 tháng trở xuống, ngoại trừ đi ngang ở kỳ hạn 2 tuần so với phiên cuối tuần trước. Theo đó, lãi suất cho vay qua đêm ở mức 9,1%/năm, 1 tuần 9,6%/năm, 2 tuần 6,4%/năm và 1 tháng 7,5%/năm.
Đến ngày 3-2, lãi suất liên NH bằng VND gây sốc khi tăng rất mạnh 2-7,9% ở hầu hết các kỳ hạn từ 1 tháng trở xuống ngoại trừ đi ngang ở kỳ hạn 2 tuần so với phiên đầu tuần. Theo đó, lãi suất kỳ hạn qua đêm lên đến 17%/năm, 1 tuần 15%/năm, 2 tuần 6,4%/năm và 1 tháng 9,5%/năm.
Phiên 4-2, lãi suất bình quân liên NH bằng VND biến động phân hóa, kỳ hạn qua đêm và 1 tuần giảm mạnh 5,25-7%/năm trong khi kỳ hạn 2 tuần giữ nguyên và kỳ hạn 1 tháng tăng nhẹ 0,05% so với phiên trước đó. Lãi suất kỳ hạn qua đêm ở mức 10%/năm, 1 tuần 9,75%/năm, 2 tuần 6,4%/năm và 1 tháng 9,55%/năm.
Khi chỉ trong hai phiên 2 và 3-2, lãi suất chào bình quân VND ở hầu hết các kỳ hạn ngắn đã tăng vọt với biên độ rất lớn, phản ánh tình trạng căng thẳng thanh khoản cục bộ trong hệ thống thời điểm cận Tết.
Trong bối cảnh lãi suất liên NH tăng mạnh, NHNN đã liên tục bơm ròng để bổ sung thanh khoản. Cụ thể phiên 2-2, NHNN bơm ròng 55.363 tỷ đồng ra thị trường, phiên 3-2 bơm ròng 65.051 tỷ đồng và phiên 5-2 bơm ròng 8.716 tỷ đồng.
Theo Chứng khoán KB (KBSV), diễn biến của lãi suất liên NH những ngày qua xuất phát từ nguyên nhân thiếu nguồn do chênh lệch tăng trưởng tín dụng - huy động và tính mùa vụ của dòng tiền trước Tết. Một nguyên nhân nữa là nhu cầu giữ tiền mặt tăng do ảnh hưởng của thuế hộ kinh doanh (bao gồm cả nhóm cho thuê nhà).
"Từ năm 2026, chính sách thuế mới đối với hộ kinh doanh đã nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế lên 500 triệu đồng/năm và cho khấu trừ mốc này trước khi tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu. Sự thay đổi này dẫn tới nhóm có doanh thu trên 500 triệu đồng sẽ có động lực tìm cách tránh thuế. Thực tế cho thấy nhiều cửa hàng đã yêu cầu thanh toán tiền mặt, không nhận chuyển khoản để giảm kê khai và điều này làm gia tăng tiền mặt ngoài lưu thông, rút bớt thanh khoản trong hệ thống NH", KBSV cho biết.
Theo KBSV, vấn đề mất cân đối nguồn vốn trong hệ thống NH sẽ còn kéo dài hết quý I. Mặt bằng lãi suất mặc dù khó có thể quay lại nền thấp trước đây nhưng được kỳ vọng sẽ phần nào hạ nhiệt và tạo nền, dần ổn định trở lại trong quý II.
