Mặt bằng lãi suất huy động và cho vay duy trì ở mức cao
NHNN Khu vực 1 tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng trên địa bàn nghiêm túc thực hiện các quy định, bảo đảm minh bạch trong hoạt động huy động và cho vay, đồng thời tăng cường kiểm soát rủi ro, góp phần duy trì sự ổn định của thị trường tiền tệ và hỗ trợ nền kinh tế phát triển bền vững.
Theo NHNN Khu vực 1, thời gian qua, đặc biệt từ quý 4-2025 đến nay, thị trường tiền tệ có nhiều diễn biến không thuận lợi; thanh khoản có thời điểm khó khăn, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay duy trì ở mức cao, ảnh hưởng khả năng tiếp cận vốn của người dân, doanh nghiệp và quá trình phục hồi, phát triển kinh tế.
Trước tình hình đó, NHNN và NHNN Khu vực 1 đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định thị trường tiền tệ, giảm mặt bằng lãi suất, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, qua báo cáo của các chi nhánh ngân hàng thương mại, ngân hàng nước ngoài và công tác thanh tra, giám sát, NHNN Khu vực 1 nhận thấy vẫn còn một số vấn đề cần lưu ý về huy động và lãi suất huy động trên địa bàn, đồng thời yêu cầu các đơn vị nghiêm túc thực hiện các quy định.
Theo đó, NHNN yêu cầu các chi nhánh ngân hàng thương mại và ngân hàng nước ngoài phải tiếp tục thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Thống đốc NHNN về giảm mặt bằng lãi suất huy động và cho vay, đặc biệt là yêu cầu tại Thông báo số 117/TB-NHNN, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn với chi phí hợp lý.
Cần giảm lãi suất thực chất
Đồng thời, phải thực hiện nghiêm việc niêm yết, công bố và áp dụng lãi suất đúng quy định; bảo đảm công khai, minh bạch, thống nhất giữa lãi suất niêm yết, lãi suất công bố, chính sách nội bộ và lãi suất thực tế. Không để xảy ra tình trạng giảm lãi suất mang tính hình thức hoặc áp dụng cơ chế làm phát sinh mặt bằng lãi suất thực tế cao hơn mức công bố.
Trụ sở NHNN Khu vực 1 tại Xã Đàn, Hà Nội.
Các tổ chức tín dụng cũng phải tuân thủ quy định pháp luật về huy động ngoại tệ và cho vay cầm cố bằng ngoại tệ; hạn chế việc lợi dụng hoặc lách quy định để huy động ngoại tệ nhằm cho vay VND có bảo đảm bằng ngoại tệ, sau đó gửi lại VND tại chính ngân hàng để hưởng chênh lệch lãi suất.
Bên cạnh đó, cần rà soát các chương trình ưu đãi, chính sách cộng lãi suất, cơ chế phê duyệt lãi suất ngoại lệ và các hình thức ưu đãi khác trong huy động vốn; bảo đảm phù hợp với định hướng điều hành của NHNN, không làm gia tăng mặt bằng lãi suất huy động và không tạo cạnh tranh lãi suất thiếu lành mạnh giữa các tổ chức tín dụng.
Các ngân hàng phải tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ và quản lý rủi ro đối với việc chấp hành quy định về lãi suất huy động; rà soát, kiểm soát chặt chẽ các trường hợp áp dụng lãi suất thỏa thuận, lãi suất cộng thêm theo chương trình ưu đãi, bảo đảm tuân thủ pháp luật và các chỉ đạo của NHNN.
NHNN cũng yêu cầu tăng cường kiểm soát rủi ro hoạt động và rủi ro đạo đức; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các vi phạm, các trường hợp áp dụng lãi suất không đúng quy định, không đúng thẩm quyền hoặc thiếu minh bạch.
Không để xảy ra hành vi gian lận, lợi dụng vị trí công tác hoặc sự tin tưởng của khách hàng để lừa đảo, chiếm đoạt tiền gửi, đặc biệt qua việc hứa hẹn lãi suất cao hơn niêm yết, yêu cầu ký trước giấy tờ hoặc lừa đăng nhập website để chiếm đoạt thông tin, tài sản. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường phải báo cáo và chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Các chi nhánh ngân hàng cần kiểm soát chặt chẽ cơ cấu kỳ hạn huy động và cho vay, đặc biệt với khoản trung và dài hạn; bảo đảm cân đối giữa kỳ hạn nguồn vốn và sử dụng vốn, hạn chế rủi ro chênh lệch kỳ hạn.
Bên cạnh đó, các tổ chức tín dụng cần chủ động cân đối nguồn vốn và sử dụng vốn, bảo đảm thanh khoản và khả năng chi trả; tiết giảm chi phí hoạt động, chi phí vốn để tạo dư địa giảm lãi suất huy động và cho vay, hỗ trợ khách hàng phục hồi sản xuất kinh doanh.
Cuối cùng, các tổ chức tín dụng cần triển khai đồng thời giải pháp kiểm soát nợ quá hạn, thu hồi nợ nhóm 2 và nợ xấu, hạn chế vốn bị ứ đọng. Tăng cường chất lượng thẩm định, giải ngân, kiểm tra và giám sát sử dụng vốn vay; kiểm soát rủi ro tín dụng, hạn chế tối đa nợ quá hạn phát sinh mới.
