Ông Huỳnh Thanh Khiết, phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM kiến nghị, đối với Luật Nhà ở, Sở Xây dựng đề nghị bỏ chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở vì TPHCM đã có các công cụ quản lý thông qua quy hoạch đô thị và quy hoạch sử dụng đất. Việc yêu cầu dự án phải có tên trong chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở làm phát sinh thêm thủ tục, trong khi danh mục dự án thường xuyên thay đổi.
Ông Khiết cũng đề nghị làm rõ quy định về huy động vốn, theo hướng không yêu cầu Sở Xây dựng phải ra thông báo đối với các hình thức góp vốn, hợp tác đầu tư, liên doanh, liên kết mà để pháp luật chuyên ngành điều chỉnh, tránh phát sinh thủ tục không cần thiết.
Về nhà lưu trú công nhân, Sở Xây dựng đề nghị mở rộng đối tượng được thuê, không chỉ giới hạn công nhân trong một khu công nghiệp, có thể bao gồm người lao động tại các khu công nghiệp lân cận; đồng thời mở rộng đối tượng được tham gia đầu tư nhà lưu trú.
Với Luật Kinh doanh bất động sản, phó Giám đốc Huỳnh Thanh Khiết đề nghị rà soát các quy định về bảo lãnh, thế chấp và điều kiện mở bán để kiểm soát cả những hình thức bảo đảm phát sinh trên thực tế. Đồng thời, giảm thủ tục hành chính, đưa giao dịch bất động sản về đúng bản chất, theo hướng các bên tự chịu trách nhiệm về giao dịch của mình, cơ quan nhà nước không gánh trách nhiệm thay cho các bên.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (Horea), kiến nghị khôi phục quy định về nhà ở thương mại bán với giá phù hợp khả năng chi trả của người có thu nhập trung bình, thấp. Theo ông Châu, đây là nhóm không thuộc diện được mua nhà ở xã hội nhưng cũng khó tiếp cận nhà ở thương mại. Chính sách này có thể áp dụng cơ chế "luồng xanh" về thủ tục, hỗ trợ vay ưu đãi và giao địa phương quyết định mức giá tối đa phù hợp từng khu vực.
Bên cạnh đó, ông Châu đề nghị bổ sung chính sách phát triển nhà ở khu vực nông thôn; nhà ở riêng lẻ có nhiều phòng cho thuê dài hạn, trong đó xác định rõ nhà cho thuê giá phù hợp dành cho người thu nhập thấp, trung bình; đồng thời đưa ký túc xá sinh viên vào Luật Nhà ở. Bổ sung chính sách nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức và chính sách chỉnh trang, tái phát triển, tái thiết đô thị, bao gồm di dời nhà ở và cải tạo, xây dựng lại chung cư.
Chuyên gia kinh tế Trần Du Lịch đề nghị, tăng cường quy định về quản lý nhà nước trong Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản; luật hóa các tiêu chí cốt lõi, hạn chế giao những nội dung quan trọng cho nghị định.
Theo ông Lịch, cần bổ sung cơ chế điều tiết thị trường, kiểm soát đòn bẩy tài chính, báo cáo định kỳ với Quốc hội và làm rõ trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư trong các vấn đề tài chính, tín dụng.
Đối với Luật Nhà ở, cần tinh gọn, tránh chồng chéo với các luật khác, tập trung vào chính sách nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập thấp, công nhân, người nghèo, nhà ở cho thuê, hỗ trợ tín dụng, quyền người thuê và tiêu chuẩn tối thiểu về chất lượng nhà ở.
Với Luật Kinh doanh bất động sản, cần phân định rõ thị trường sơ cấp, thứ cấp và tăng cơ chế bảo vệ người mua nhà hình thành trong tương lai, trong đó có đề xuất mở tài khoản dự án để giám sát dòng tiền.
Đại diện một số ngân hàng kiến nghị làm rõ quy định về sự đồng ý của các bên khi thế chấp toàn bộ dự án, tránh cách hiểu khác nhau về việc ai là người tiếp tục thế chấp tài sản cho tổ chức tín dụng. Đồng thời, cần giải thích rõ khái niệm "đang thực hiện" hoặc "chưa hoàn tất giao dịch thế chấp" trong quy định chuyển tiếp.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến, cung cấp thông tin từ thực tiễn quản lý, đầu tư, kinh doanh và sử dụng nhà ở, đồng thời đề xuất các phương án hoàn thiện dự thảo luật.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh, việc sửa đổi luật phải quán triệt đầy đủ chủ trương của Đảng, lấy hiệu quả thực tiễn và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp làm tiêu chí; giải quyết đúng nguyên nhân các điểm nghẽn, kế thừa quy định còn phù hợp, không tạo thêm thủ tục, chi phí và tiêu cực mới.
