Nông dân Việt dần thích nghi thời đại số

(ĐTTCO) - Sau khi thành các tiêu chí nông thôn mới, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là tiếp tục nâng cao chất lượng đời sống nông dân, mà cần tạo động lực để hình thành lớp nông dân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông nghiệp.

Mở rộng không gian làm giàu từ nông nghiệp

Ông Võ Tuấn Tú (64 tuổi, ở thôn Châu Trúc, xã Phù Mỹ Bắc, tỉnh Gia Lai) là một trong những nông dân tiêu biểu về chuyển dịch từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh doanh nông nghiệp. Từ năm 1997, ông bắt đầu đầu tư nuôi và sản xuất giống cá chình mun đầm Trà Ổ.

Trước khi xây dựng mô hình, ông dành nhiều thời gian nghiên cứu nhu cầu thị trường, điều kiện tự nhiên và khả năng phát triển lâu dài của sản phẩm. Sau gần 30 năm gây dựng, mô hình nuôi cá chình mun của ông đã mở rộng lên hơn 2ha.

Nhờ ứng dụng kỹ thuật vi sinh trong chăn nuôi, chú trọng chất lượng và xây dựng uy tín sản phẩm, mỗi năm, ông cung ứng ra thị trường 4-5 tấn cá chình thương phẩm cùng lượng lớn cá giống cho các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên và miền Nam. Với giá bán dao động 500.000-600.000 đồng/kg, mô hình mang lại doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm.

Gần đây, ông tiếp tục mở rộng mô hình theo hướng kết hợp giới thiệu sản phẩm, trải nghiệm nghề nuôi cá và khai thác du lịch sinh thái tại đầm Trà Ổ. Ông đang hoàn thiện hồ sơ xác nhận nguồn gốc, đăng ký mã vạch sản phẩm để tạo điều kiện đưa cá chình mun lên các nền tảng thương mại điện tử.

“Muốn tham gia kinh tế số, trước hết sản phẩm phải có nguồn gốc rõ ràng, có thương hiệu và được bảo hộ. Khi đó, không chỉ người tiêu dùng được bảo đảm quyền lợi mà người sản xuất cũng được bảo vệ giá trị sản phẩm của mình trên môi trường số”, ông Tú chia sẻ.

Mô hình trồng và chăm sóc hoa ứng dụng kỹ thuật mới đang mang lại hiệu quả kinh tế cao tại TP Đà Nẵng. Ảnh: XUÂN QUỲNH

Tại Hợp tác xã 43 Farm (xã Thăng An, TP Đà Nẵng), đơn vị này đã trang bị công nghệ sấy thăng hoa kết hợp nghiền bằng cối đá granite, giúp nông sản giữ lại hơn 90% dưỡng chất tự nhiên. Qua đó, sản phẩm được nâng tầm giá trị kinh tế và kéo dài thời gian bảo quản.

Còn tại xã Thạnh Phú (tỉnh Vĩnh Long), ông Đặng Văn Bảy - một trong những điển hình thành công khi chuyển từ nuôi tôm truyền thống sang nuôi tôm công nghệ cao. Với hơn 40ha nuôi tôm đạt các chứng nhận quốc tế ASC và BAP, lợi nhuận của gia đình ông hiện cao gấp 5-6 lần so với phương thức nuôi trước đây.

Còn tại tỉnh Bắc Ninh, nhiều hợp tác xã nông nghiệp đã ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ sản phẩm, góp phần nâng cao giá trị nông sản và thu nhập của hội viên.

Tiếp tục phát huy vai trò trung tâm của nông dân

Theo các chuyên gia nông nghiệp, việc đầu tư vào chế biến sâu đang mở ra hướng đi mới cho nhiều nông sản địa phương, giúp giảm phụ thuộc vào tiêu thụ sản phẩm tươi sống và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Chuyên gia nông nghiệp Hoàng Trọng Thủy (Hà Nội) cho rằng, không chỉ chế biến sâu, nhiều địa phương hiện nay còn mở rộng không gian phát triển kinh tế nông thôn bằng cách kết hợp nông nghiệp với du lịch trải nghiệm.

Các mô hình Farmstay kết hợp nông nghiệp công nghệ cao với du lịch trải nghiệm trên địa bàn TP Đà Nẵng đang chứng minh hiệu quả kinh tế vượt trội so với phương thức sản xuất truyền thống.

Tương tự, tại các địa phương như Đồng Tháp, Vĩnh Long, Tây Ninh, TPHCM…, những năm gần đây xuất hiện rất nhiều mô hình nông nghiệp du lịch, giúp tăng thu nhập đáng kể cho người nông dân, tạo thêm nhiều việc làm cho cộng đồng tại địa phương. Từ những mô hình này cho thấy, nông dân ngày nay không chỉ bán nông sản mà còn bán cả dịch vụ, trải nghiệm và những câu chuyện gắn với sản phẩm.

Theo bà Lê Thị Minh Tâm, Chủ tịch Hội Nông dân TP Đà Nẵng, việc tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị gắn với tiêu thụ sản phẩm chính là giải pháp then chốt nhằm nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống nông dân trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hội Nông dân TP Đà Nẵng đặt trọng tâm nâng cao phong trào sản xuất, kinh doanh giỏi gắn với khởi nghiệp, liên kết chuỗi giá trị và chuyển đổi số.

Không dừng ở vận động phong trào, hội còn trực tiếp đóng vai trò “bà đỡ”, làm cầu nối quảng bá sản phẩm OCOP và thúc đẩy các hợp tác xã, tổ hợp tác thông qua chính sách bảo lãnh tín dụng, hỗ trợ vốn sản xuất.

Từ những mô hình nuôi cá chình mun gắn với xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc ở Gia Lai, đến các mô hình chế biến sâu, Farmstay và liên kết chuỗi giá trị tại Bắc Ninh, Ninh Bình, Hà Nội, Đà Nẵng, TPHCM, Đồng Nai, Tây Ninh…, có thể thấy động lực làm giàu của nông dân đang được mở rộng theo nhiều hướng mới.

Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cho biết, trong nhiệm kỳ 2026-2031, các cấp hội trên cả nước tiếp tục phát huy vai trò chủ thể, trung tâm của nông dân trong phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới.

Nội dung, phương thức hoạt động của hội đã được đổi mới theo hướng dẫn dắt, hỗ trợ, đồng hành cùng nông dân phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.

Mỗi nông dân là một doanh nhân số

Theo Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn, khi tư duy sản xuất nông nghiệp được thay thế bằng tư duy kinh tế nông nghiệp, khi mỗi nông dân là một doanh nhân số, thành quả tăng trưởng của ngành nông nghiệp sẽ chuyển hóa thành sự ấm no bền vững cho người nông dân.

Cùng với đổi mới tư duy sản xuất, các cấp hội sẽ tiếp tục hỗ trợ nông dân tham gia kinh tế tập thể, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Mục tiêu là hình thành lớp nông dân chuyên nghiệp, chủ động liên kết sản xuất, kết nối thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại.

Theo Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, hàng năm có khoảng 6,5 triệu hộ nông dân đăng ký phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững; các cấp hội đã vận động, hướng dẫn thành lập 1.028 hợp tác xã nông nghiệp, 5.225 tổ hợp tác, thu hút gần 1,3 triệu hộ nông dân tham gia.

Các tin khác