Năm 2026 được xác định là thời điểm bản lề để TPHCM bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển. Thành phố sẽ trở thành một “đại công trường” với hàng loạt công trình trọng điểm, đột phá được triển khai, đồng thời cũng là năm các cơ chế, chính sách đặc thù được “kích hoạt” toàn diện.
Tạo chuyển biến thực chất
Năm 2025, TPHCM đã xây dựng được những nền tảng quan trọng, tạo tiền đề để thành phố huy động mọi nguồn lực cho phát triển trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
Đặc biệt, TPHCM được Trung ương ban hành nhiều cơ chế, chính sách đặc thù khi Quốc hội ban hành Nghị quyết 260 sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị quyết 98, hay Nghị quyết 222 của Quốc hội về Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam.
Cùng với đó, thành phố tập trung triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, tạo nền tảng quan trọng cho vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên đoạn đi qua phường Bình Trưng, TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG
Theo Giám đốc Sở KH-CN TPHCM Lâm Đình Thắng, thành phố đã và đang đầu tư mạnh cho KH-CN, làm cơ sở để tinh thần đổi mới sáng tạo lan tỏa mạnh mẽ trong khu vực tư nhân, với hơn 2.000 startup, hàng chục không gian sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp thuộc nhóm dẫn đầu Đông Nam Á.
Đáng chú ý, đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp vào GRDP của thành phố đã vượt 50%. Con số này cho thấy tăng trưởng của TPHCM đang chuyển dịch theo chiều sâu, dựa nhiều hơn vào tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Trên nền tảng đó, thành phố đặt mục tiêu giai đoạn 2026-2030, kinh tế số chiếm 30-40% GRDP và tổng chi xã hội cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt 2-3% GRDP, bố trí ít nhất 4-5% tổng chi ngân sách hàng năm cho KH-CN, chuyển đổi số được xem là hoàn toàn có cơ sở.
Chia sẻ thêm, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, năm 2026 thành phố xác định “tạo chuyển biến thực chất, rõ nét, đo lường được” trong phát triển kinh tế. Trong đó, kinh tế số và KH-CN là động lực chủ yếu để hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP 2 con số.
Việc triển khai hiệu quả các nghị quyết đặc thù của Quốc hội, đặc biệt là Nghị quyết 98 và Nghị quyết 260, được xem là chìa khóa để thu hút các dự án chiến lược, nhà đầu tư chiến lược, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của môi trường đầu tư - kinh doanh.
Triển khai hàng loạt công trình trọng điểm
Song hành với tái cơ cấu nền kinh tế, đầu tư hạ tầng giao thông, hạ tầng số được xác định là nhiệm vụ mang tính quyết định đối với chất lượng sống và năng lực cạnh tranh của TPHCM.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM Trần Quang Lâm, phát triển hệ thống giao thông công cộng quy mô lớn, đặc biệt là metro, là yêu cầu bắt buộc của đô thị hơn 14 triệu dân.
TPHCM đặt mục tiêu đến năm 2030, phải hoàn thành 6 tuyến metro, trong đó có tuyến kết nối liên vùng, mở rộng không gian phát triển đô thị.
Công viên bờ sông Thủ Thiêm nhìn về trung tâm TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG
Về nguồn lực, bên cạnh ngân sách thành phố, Trung ương dự kiến bố trí thêm khoảng 295.000 tỷ đồng cho các dự án metro. Cùng với đó, việc khai thác quỹ đất quanh các nhà ga theo mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) và mô hình đối tác công - tư (PPP) cho phép thanh toán bằng tiền hoặc quỹ đất đang mở ra dư địa lớn để huy động nguồn lực xã hội.
Theo ông Trần Quang Lâm, với các cơ chế mới và thủ tục được tinh giản, TPHCM đã chuẩn bị đủ điều kiện để tăng tốc đầu tư hạ tầng trong giai đoạn tới.
Không chỉ metro, các dự án giao thông liên vùng như đường Vành đai 3, đường Vành đai 4 TPHCM, hạ tầng logistics, cảng biển cũng được đặt trong tổng thể phát triển của TPHCM và vùng Đông Nam bộ.
Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được khẳng định, thành phố sẽ tập trung cao độ cho đầu tư hạ tầng, nhất là các công trình giao thông, chỉnh trang đô thị, hạ tầng số, hạ tầng phục vụ chuyển đổi xanh.
TPHCM đẩy nhanh tiến độ dự án đường Vành đai 3, đường Vành đai 4, các tuyến metro, dự án Bình Quới - Thanh Đa, dự án chống ngập, di dời nhà ven kênh rạch…
Theo Chủ tịch Nguyễn Văn Được, năm 2026, TPHCM sẽ là một “đại công trường” với rất nhiều công trình lớn, công trình trọng điểm, đột phá thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TPHCM lần thứ I được triển khai đồng loạt, quyết liệt, đúng tiến độ, tạo ra diện mạo phát triển mới.
“Với quyết tâm chính trị cao nhất của hệ thống chính trị, cùng sự đồng hành của người dân, doanh nghiệp, tôi tin tưởng thành phố sẽ viết tiếp những trang mới cho sự phát triển bền vững - TPHCM vì cả nước, cùng cả nước, một thành phố có chất lượng sống tốt và đầy khát vọng vươn lên”, Chủ tịch Nguyễn Văn Được chia sẻ.
Phát biểu tại hội nghị tổng kết công tác HĐND TPHCM khóa X, nhiệm kỳ 2021-2026, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đề nghị HĐND TPHCM cần kịp thời thể chế hóa đầy đủ, hiệu quả các chủ trương, chính sách của Trung ương, nhất là các cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết 98, Nghị quyết 260, Nghị quyết 222 của Quốc hội thành những nghị quyết cụ thể, khả thi, tháo gỡ thực chất các điểm nghẽn về hạ tầng, an sinh xã hội và chất lượng sống của nhân dân.
Đặc biệt, là các chính sách quan trọng liên quan đến quy hoạch, quản lý đất đai, tài chính - ngân sách, đầu tư công, thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) và tổ chức không gian phát triển mới gắn với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trung và dài hạn của TPHCM.
