Sau cú điều chỉnh mạnh trong tháng 3, giá vàng đã có dấu hiệu phục hồi từ vùng đáy quan trọng, nhưng triển vọng ngắn hạn vẫn tiềm ẩn nhiều biến động khó lường.
Chưa hình thành xu hướng mới
Trong tuần qua, giá vàng đã bật tăng trở lại từ vùng hỗ trợ mạnh quanh 4.100 USD/ounce - mức thấp nhất trong vòng 4 tháng. Đà hồi phục đưa giá lên gần 4.500 USD, tương đương mức tăng hơn 2,5% chỉ trong một phiên, cho thấy lực mua bắt đáy vẫn hiện diện đáng kể trên thị trường.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định rằng đợt tăng này chủ yếu đến từ hoạt động short covering (đóng vị thế bán) và tâm lý săn giá rẻ, thay vì dòng tiền đầu tư dài hạn quay trở lại. Điều này đồng nghĩa với việc vàng chưa thực sự bước vào một xu hướng tăng mới, mà đang trong giai đoạn “ổn định lại” sau cú sốc giảm giá.
Thực tế, kể từ khi xung đột Mỹ - Iran bùng phát cuối tháng 2, giá vàng đã giảm khoảng 15%, dù mức giảm này vẫn thấp hơn so với các kim loại quý khác.
Điều đó cho thấy vàng vẫn giữ được vai trò phòng thủ, nhưng không còn là “nơi trú ẩn tuyệt đối” như trong các cuộc khủng hoảng trước đây.
Lực đẩy từ chiến sự
Xung đột tại Trung Đông tiếp tục là yếu tố hỗ trợ quan trọng đối với vàng. Cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran không chỉ kéo dài sang tuần thứ tư mà còn có dấu hiệu lan rộng ra toàn khu vực, làm gia tăng rủi ro địa chính trị toàn cầu.
Giá dầu Brent duy trì trên ngưỡng 110 USD/thùng trong bối cảnh Iran chưa mở lại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng huyết mạch của thế giới. Điều này làm dấy lên lo ngại về gián đoạn nguồn cung, từ đó đẩy chi phí năng lượng và sản xuất tăng cao.
Thông thường, môi trường bất ổn như vậy sẽ thúc đẩy nhu cầu đối với vàng. Tuy nhiên, diễn biến thực tế lại phức tạp hơn. Thay vì tăng mạnh, vàng chỉ phản ứng ở mức vừa phải, trong khi các kim loại quý khác như bạc, bạch kim hay palladium thậm chí còn giảm sâu hơn.
Nguyên nhân bởi thị trường hiện không chỉ lo ngại chiến tranh, mà còn đặc biệt nhạy cảm với tác động của lạm phát và chính sách tiền tệ.
Rào cản Fed “diều hâu”
Yếu tố quan trọng nhất kìm hãm đà tăng của vàng hiện nay chính là chính sách tiền tệ của Mỹ. Lạm phát gia tăng do giá năng lượng leo thang đã khiến Fed buộc phải duy trì lập trường “diều hâu”, với kỳ vọng tiếp tục giữ lãi suất cao trong thời gian dài.
Trước khi xung đột nổ ra, thị trường từng kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất ít nhất 2 lần trong năm 2026. Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại đã đảo ngược hoàn toàn kỳ vọng này. Công cụ FedWatch cho thấy khả năng cắt giảm lãi suất trong năm nay gần như không còn.
Lãi suất cao kéo theo lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, đồng thời củng cố sức mạnh của đồng USD. Đây là 2 yếu tố gây bất lợi trực tiếp cho vàng - một tài sản không sinh lãi và thường có quan hệ nghịch với đồng bạc xanh.
Nói cách khác, dù chiến tranh tạo ra nhu cầu trú ẩn, nhưng chính sách tiền tệ lại “hút” dòng tiền khỏi vàng, khiến kim loại quý này rơi vào trạng thái giằng co.
Sự phân hóa trong nhóm kim loại quý
Diễn biến của các kim loại quý khác cũng phản ánh rõ tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Trong khi vàng giảm khoảng 15% kể từ khi chiến sự bắt đầu, bạc giảm gần 22%, palladium hơn 22% và bạch kim khoảng 19%.
Sự khác biệt này xuất phát từ đặc điểm riêng của từng kim loại. Vàng chủ yếu được xem là tài sản trú ẩn, trong khi bạc và palladium có tính chất công nghiệp cao, phụ thuộc nhiều vào triển vọng tăng trưởng kinh tế.
Khi kinh tế toàn cầu có dấu hiệu chậm lại do chiến tranh và chi phí năng lượng tăng, nhu cầu đối với các kim loại công nghiệp suy yếu, kéo giá giảm mạnh hơn. Điều này lý giải vì sao dòng tiền không đổ vào toàn bộ thị trường kim loại quý, mà chỉ tập trung phần nào vào vàng.
Dòng tiền và tín hiệu từ thị trường liên quan
Một yếu tố đáng chú ý khác là sự suy yếu của cổ phiếu ngành khai khoáng. Các doanh nghiệp khai thác vàng thường có độ nhạy cao với biến động giá vàng, và việc cổ phiếu của họ giảm mạnh cho thấy niềm tin của nhà đầu tư tổ chức vẫn còn yếu.
Quỹ ETF VanEck Gold Miners (GDX) đã giảm về vùng hỗ trợ quan trọng, cho thấy dòng vốn vẫn đang rút khỏi lĩnh vực này. Đây là tín hiệu cho thấy thị trường chưa sẵn sàng cho một chu kỳ tăng giá bền vững của vàng.
Ở chiều ngược lại, một số chỉ báo dài hạn lại đang phát đi tín hiệu tích cực. Đơn cử tỷ lệ S&P 500/vàng - thước đo dòng vốn giữa tài sản rủi ro và tài sản an toàn - đang có dấu hiệu đảo chiều tương tự các chu kỳ lịch sử (1931, 1970, 2002).
Triển vọng ngắn hạn
Trong ngắn hạn, thị trường vàng được dự báo sẽ tiếp tục biến động mạnh. Nhà đầu tư đang theo dõi sát các yếu tố chính: xung đột Trung Đông; phát biểu của Chủ tịch Fed Jerome Powell và các quan chức Fed; dữ liệu kinh tế Mỹ; biến động của đồng USD và lợi suất trái phiếu.
Các yếu tố này có thể khiến giá vàng dao động trong biên độ rộng, nhiều khả năng trong vùng 4.000-4.500 USD/ounce. Đây được xem là giai đoạn tích lũy, nơi thị trường tìm kiếm điểm cân bằng mới.
Vẫn còn dư địa tăng?
Dù ngắn hạn còn nhiều áp lực, triển vọng dài hạn của vàng vẫn được đánh giá tích cực. Lịch sử cho thấy trong các giai đoạn bất ổn kinh tế và tài chính, vàng thường trở thành điểm đến của dòng vốn toàn cầu.
Hiện tại, nhiều yếu tố đang hội tụ theo hướng có lợi cho vàng trong dài hạn: định giá thị trường chứng khoán ở mức cao; nguy cơ suy giảm tăng trưởng toàn cầu; căng thẳng địa chính trị kéo dài; áp lực lạm phát từ giá năng lượng.
Nếu các yếu tố này tiếp tục diễn biến theo chiều hướng tiêu cực, khả năng xảy ra một làn sóng dịch chuyển vốn lớn sang vàng là hoàn toàn có thể.
Một số chuyên gia cho rằng nếu vùng hỗ trợ 4.000 USD được giữ vững, vàng có thể hình thành đáy trung hạn và hướng tới mốc 5.000 USD trong chu kỳ tiếp theo.
Tính đến 6 giờ 35 sáng 30-3 (giờ Việt Nam), giá vàng giao ngay ở mức 4.460,02 USD/ounce, giảm 0,77%; trong khi bạc giao ngay đạt 68,35 USD/ounce, giảm 1,89% so với hôm trước.
