Thông tin trên được TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng Chính phủ đưa ra tại hội thảo “Động lực cho tăng trưởng kinh tế 2 con số và triển vọng nông nghiệp 2026” do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và Báo Nông thôn ngày nay tổ chức sáng 31-3 tại Hà Nội.
Theo TS. Cấn Văn Lực, khi kinh tế toàn cầu chưa kịp phục hồi vững chắc, những bất ổn địa chính trị mới lại tiếp tục phủ bóng lên triển vọng tăng trưởng của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Xung đột kéo dài tại Trung Đông không chỉ đẩy giá năng lượng lên cao mà còn làm gia tăng rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng, gây sức ép lên lạm phát và làm suy yếu sức cầu thế giới.
Nhưng giữa bối cảnh đó, Việt Nam vẫn ghi nhận những tín hiệu tích cực trong 2 tháng đầu năm. Sản xuất công nghiệp tăng hơn 10% so với cùng kỳ, khu vực chế biến chế tạo tiếp tục đóng vai trò động lực, còn kim ngạch xuất khẩu tăng khoảng 18%, cho thấy nền kinh tế vẫn duy trì được nền tảng phục hồi đáng kể.
Dự báo, tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam trong năm nay có thể chỉ đạt khoảng 10-12%, thấp hơn khá nhiều so với mục tiêu khoảng 16% mà cơ quan quản lý kỳ vọng. Áp lực đến từ sự suy yếu của nhu cầu toàn cầu, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng và lạm phát gia tăng.
Không chỉ xuất khẩu, nhập khẩu và dòng vốn FDI cũng được dự báo tăng chậm hơn kế hoạch, trong đó vốn FDI đăng ký mới trong 2 tháng đầu năm đã giảm khoảng 12% so với cùng kỳ.
TS. Cấn Văn Lực đánh giá, với các dữ kiện đó, dự báo tăng trưởng GDP quý I của Việt Nam ở mức khoảng 8% đã được xem là một kết quả tích cực trong bối cảnh đầy biến động hiện nay.
Cũng theo vị chuyên gia, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, lao động đóng góp khoảng 6-10%; vốn đóng góp khoảng 35-40%; hiệu quả sử dụng vốn (TFP) đóng góp khoảng 40-45%. Đối với Việt Nam, từ năm 1991 đến nay, lao động đóng góp khoảng 14-15%; vốn đóng góp khoảng 40-45%; TFP đóng góp khoảng 45%, riêng năm ngoái khoảng 47%. Do đó, nếu muốn đạt tăng trưởng 2 con số, Việt Nam phải phát huy đồng thời cả 3 yếu tố này, giống như một “kiềng 3 chân”.
Đáng chú ý, TS. Cấn Văn Lực cũng cho rằng, đằng sau những con số khả quan là một thực tế cần nhìn nhận thận trọng: môi trường bên ngoài đang thay đổi nhanh hơn dự kiến, khiến mục tiêu tăng trưởng cao của năm 2026 đối mặt với nhiều phép thử mới. Do đó, không nhất thiết năm nào cũng phải đạt tăng trưởng GDP 2 con số mà nên hướng tới mục tiêu bình quân 2 con số trong 5 năm.
TS. Cấn Văn Lực cũng đề xuất một số kiến nghị để đạt được mục tiêu tăng trưởng như: sớm đưa Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV vào thực tiễn; kiên định ổn định kinh tế vĩ mô, với các yếu tố trọng tâm gồm lạm phát, tỷ giá, an ninh năng lượng, thị trường tài chính và bất động sản; ổn định mặt bằng lãi suất.
Đây là điều kiện rất quan trọng để đạt tăng trưởng cao; cơ cấu lại nền kinh tế để phân bổ nguồn lực hiệu quả; nâng cao chất lượng tăng trưởng. Bên cạnh đó, Việt Nam cần đảm bảo an ninh 4 yếu tố gồm: an ninh lương thực; an ninh năng lượng; an ninh chuỗi cung ứng và an ninh mạng, dữ liệu.
