Nhu cầu trú ẩn an toàn
Mặc dù khối lượng giao dịch chỉ tăng nhẹ 2%, nhưng giá trị nhu cầu đã tăng vọt lên mức kỷ lục 193 tỷ USD, tương ứng mức tăng 74% so với cùng kỳ năm trước.
Theo ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc), kiêm Giám đốc NHTW toàn cầu tại WGC, địa chính trị được dự báo sẽ tiếp tục là yếu tố chính thúc đẩy nhu cầu vàng trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Điều này hỗ trợ xu hướng mua ròng liên tục của các NHTW, dòng vốn chảy mạnh vào các quỹ ETF vàng toàn cầu cũng như nhu cầu tích trữ vàng miếng và vàng xu.
Trên toàn cầu, các nhà đầu tư cá nhân bị thu hút bởi đà tăng giá và sức hấp dẫn của vàng như tài sản trú ẩn an toàn, qua đó đẩy nhu cầu vàng miếng và vàng xu tăng 42% so với cùng kỳ năm trước (đạt 474 tấn). Tại Trung Quốc, nhu cầu tăng mạnh 67% so với cùng kỳ (đạt 207 tấn), mức cao nhất từ trước đến nay, cao hơn nhiều so với mức kỷ lục 155 tấn được ghi nhận vào quý II-2013.
Các thị trường châu Á khác như Ấn Độ, Hàn Quốc và Nhật Bản cũng ghi nhận sự gia tăng hoạt động mua vàng miếng và vàng xu, góp phần làm thay đổi cấu trúc nhu cầu vàng đang diễn ra. Nhu cầu vàng miếng và vàng xu cũng được thúc đẩy bởi sự tăng trưởng mạnh mẽ ở Mỹ (tăng 14%) và châu Âu (tăng 50%).
Đáng chú ý, quý I là giai đoạn nổi bật đối với hoạt động đầu tư vàng miếng và vàng xu tại khu vực ASEAN. Nhu cầu tại Indonesia trong quý đã tăng gấp đôi so với quý trước đạt 23,6 tấn, trong khi Thái Lan đạt 10 tấn, mức cao nhất trong quý I kể từ năm 2019. Ngược lại, Việt Nam là thị trường ghi nhận mức giảm mạnh nhất khu vực với -24% so với cùng kỳ năm trước xuống còn 9 tấn, dù vẫn tăng 31% so với quý IV năm ngoái.
Nhu cầu vàng trang sức giảm
Ở chiều ngược lại, nhu cầu vàng trang sức trong lại giảm mạnh 23%, xuống còn 300 tấn. Đây được xem là phản ứng trực tiếp của thị trường trước tình trạng giá vàng liên tục neo ở mức cao trong suốt quý.
Đà suy giảm diễn ra trên hầu hết các thị trường chủ chốt, trong đó đáng chú ý nhất là Trung Quốc (giảm 32%), Ấn Độ (giảm 19%) và khu vực Trung Đông (giảm 23%). Tuy nhiên, xét về giá trị, nhu cầu vàng trang sức vẫn tăng, cho thấy người tiêu dùng vẫn sẵn sàng mua vàng bất chấp mức giá cao.
Phân tích thị trường cho thấy một phần nhu cầu vàng trang sức đã chuyển sang vàng miếng và vàng xu, đặc biệt tại các thị trường như Trung Quốc và Ấn Độ, nơi vàng trang sức có thể được xem như một hình thức đầu tư thay thế.
Tại các quốc gia ASEAN, giá vàng cao đã thúc đẩy xu hướng chuyển sang các sản phẩm trang sức có hàm lượng vàng thấp hơn và mang tính đầu tư. Theo đó, khối lượng tiêu thụ tại bốn thị trường đều ở mức trầm lắng.
Việt Nam là thị trường đáng chú ý, với giá trị nhu cầu vàng trang sức đạt mức kỷ lục 472 triệu USD (tăng 28%). Diễn biến này một phần có thể do những hạn chế trong nguồn cung vàng miếng, khiến nhu cầu chuyển sang vàng nhẫn trơn như một kênh đầu tư thay thế.
Biến động mạnh trong năm 2026?
Nhận định về giá vàng trong thời gian tới, bà Louise Street, Chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại WGC, cho rằng giá vàng sẽ biến động mạnh trong năm 2026. Bởi sau khi thiết lập mức đỉnh trên 5.400 USD/ounce vào tháng 1, thị trường đã ghi nhận một đợt điều chỉnh mạnh, nhưng vẫn trong tầm kiểm soát.
Tuy nhiên, sự kết hợp giữa đà tăng giá và rủi ro địa chính trị leo thang đã thúc đẩy nhu cầu đầu tư, đặc biệt tại thị trường châu Á, khi các nhà đầu tư tìm kiếm sự an toàn thông qua vàng vật chất. Đồng thời, việc các NHTW duy trì hoạt động mua vào đã góp phần cân bằng áp lực từ các đợt bán ra mang tính chiến lược trên thị trường.
“Trong thời gian tới, phần bù rủi ro địa chính trị được dự báo sẽ tiếp tục hỗ trợ nhu cầu đầu tư vàng. Tuy nhiên, môi trường lãi suất cao kéo dài có thể tạo ra những rào cản, đặc biệt tại các thị trường phương Tây”, bà Louise Street nhận định.
