Tại đây, các chuyên gia và nhà quản lý đã tập trung thảo luận về việc tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng và thể chế nhằm khai thác tối đa tiềm năng của vùng kinh tế năng động nhất cả nước.
Tại diễn đàn, các đại biểu cho rằng, liên kết vùng phải đi vào thực chất, gắn chặt với từng dự án cụ thể. Khi các “nút thắt” về giao thông và thể chế được tháo gỡ, TPHCM cùng Đồng Nai và Tây Ninh sẽ tạo thành ba trụ cột vững chắc, mở rộng không gian tăng trưởng và tạo sức lan tỏa mạnh mẽ đến các khu vực lân cận.
Tham gia thảo luận, TS Trần Du Lịch thông tin, vùng Đông Nam bộ đang đóng góp khoảng 1/3 GDP, 40% ngân sách và thu hút hơn 40% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của cả nước. Tuy nhiên, hai điểm nghẽn lớn kìm hãm sự phát triển của vùng trong nhiều năm qua là hạ tầng giao thông kết nối và thể chế phát triển vùng.
Theo TS Trần Du Lịch, để đạt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, toàn vùng phải tiên phong chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ dựa vào vốn và lao động giá rẻ sang khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất lao động. Đặc biệt là thực hiện “tư duy vùng” trong thu hút đầu tư, thay vì các địa phương thực hiện riêng lẻ.
Đối với TPHCM, trong cấu trúc mới, TPHCM giữ vai trò hạt nhân, là điểm đến của các tập đoàn đa quốc gia, nhưng cần hướng tới mục tiêu trở thành nơi khởi nghiệp của các doanh nhân khu vực Đông Nam Á.
Từ góc độ địa phương, ông Trần Văn Tươi, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Tây Ninh, cho biết, sau khi sáp nhập với tỉnh Long An trước đây, tỉnh định vị phát triển dựa trên các trụ cột gồm công nghiệp, kinh tế biên giới, du lịch và nông nghiệp công nghệ cao.
Một trong những thay đổi quan trọng nhất là chuyển đổi từ “hành lang hành chính” sang “hành lang kinh tế” tại khu vực biên giới, với cửa khẩu quốc tế Mộc Bài đóng vai trò cầu nối quan trọng với ASEAN. Từ tháng 7-2023 đến năm 2025, khu vực hành lang kinh tế đã thu hút gần 400.000 tỷ đồng vốn đầu tư.
Ông Trần Văn Tươi cũng cho biết, tỉnh Tây Ninh và TPHCM đã cụ thể hóa 11 điểm kết nối giao thông liên vùng. Đến nay, tỉnh Tây Ninh đã hoàn tất trên 90-95% công tác giải phóng mặt bằng cho dự án cao tốc TPHCM - Mộc Bài; đồng thời đang triển khai đợt thi đua cao điểm để sớm hoàn thiện các tuyến Vành đai 3 và Vành đai 4 qua địa bàn.
Các chuyên gia tại diễn đàn cũng cho rằng, với những điều kiện thuận lợi về hạ tầng và cơ chế đặc thù đang dần hoàn thiện, vùng kinh tế phía Nam hoàn toàn có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số, đóng góp quyết định vào sự phát triển chung của cả nước.
