Hiệu quả của chính sách neo giữ tỷ giá
Ngày 21-7, tỷ giá trung tâm do NHNN công bố tăng 8 đồng so với phiên trước, lên mức 25.260 đồng/USD. Tại Vietcombank, tỷ giá USD kết thúc phiên được niêm yết ở mức 26.100-26.510 đồng/USD, tăng 20 đồng ở cả 2 chiều mua vào và bán ra so với phiên trước. Tuy nhiên, so với mức đỉnh khoảng 26.540 đồng/USD ghi nhận trong năm nay, giá bán USD tại ngân hàng này vẫn thấp hơn 30 đồng, tương đương khoảng 0,11%.
Đáng chú ý, tỷ giá USD trên thị trường tự do trong phiên giảm mạnh từ 26.520-26.550 đồng/USD xuống còn 26.290-26.330 đồng/USD, tương ứng giảm 230 đồng ở chiều mua và 220 đồng ở chiều bán. So với mức đỉnh khoảng 28.150 đồng/USD thiết lập vào ngày 29-3 năm nay, giá USD tự do hiện đã giảm khoảng 6,5%, và thấp hơn khoảng 1,7% so với cuối năm 2025.
Như vậy giá USD trên thị trường tự do bất ngờ giảm hơn 200 đồng chỉ sau một phiên giao dịch, đưa xuống mức thấp nhất trong hơn 4 tháng qua và thấp hơn khoảng 6,5% so với đỉnh hồi đầu tháng 3.
Diễn biến này cho thấy áp lực trên thị trường ngoại tệ đã dịu bớt, trong khi chênh lệch giữa tỷ giá tự do và tỷ giá niêm yết tại các NH thương mại cũng được thu hẹp đáng kể. Điều này cũng bám sát quan điểm của tổ chức phân tích triển vọng tỷ giá USD/VND trong năm nay.
Cụ thể, theo Báo cáo tăng trưởng kinh tế Việt Nam nửa đầu năm 2026 vừa phát hành, UOB (NH Singapore) nhận định đồng VND đã thể hiện khả năng chống chịu khá tốt trước áp lực từ bên ngoài. Dù nhiều đồng tiền châu Á suy yếu khi thị trường điều chỉnh kỳ vọng FED duy trì chính sách tiền tệ cứng rắn, nhưng tỷ giá USD/VND trong tháng 6 hầu như không thay đổi, chỉ dao động trong biên độ hẹp 26.270-26.348 đồng/USD.
Còn theo các chuyên gia của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), tỷ giá USD/VND liên NH trong 6 tháng đầu năm chỉ tăng khoảng 0,16% so với đầu năm là điểm sáng. Kỳ tích này đặt trong bối cảnh có nhiều thách thức bên ngoài như đồng USD mạnh lên do chiến sự Trung Đông, và bên trong là chênh lệch cân đối nguồn vốn ngày càng sâu sắc khiến mặt bằng lãi suất neo cao.
Tương tự, Công ty Chứng khoán MBS cho rằng, chỉ số DXY (chỉ số USD Index - đo sức mạnh đồng USD so với rổ 6 đồng tiền chính khác gồm: EUR, JPY, GBP, CAD, SEK, CHF) tăng khoảng 3% trong nửa đầu năm, thâm hụt thương mại hàng hóa và áp lực lạm phát gia tăng. Thế nhưng, VND vẫn là một trong những đồng tiền ổn định nhất khu vực khi mức mất giá cao nhất chỉ khoảng 0,4% so với đầu năm, thấp hơn đáng kể so với mức mất giá 2-6% của nhiều đồng tiền châu Á.
Liệu có biến động trong nửa cuối năm?
Trong nửa cuối năm, áp lực từ bên ngoài được nhận diện vẫn hiện hữu, như đồng USD sẽ mạnh lên trong nửa cuối năm khi nhiều định chế tài chính nước ngoài kỳ vọng FED sẽ tăng lãi suất 25 điểm cơ bản trong cuộc họp tháng, và thêm 1 đợt tăng vào đầu năm 2027.
Song các tổ chức phân tích đều cho rằng, khả năng xuất hiện biến động mạnh trên thị trường ngoại hối là không cao, nhờ các yếu tố hỗ trợ từ kinh tế vĩ mô và công tác điều hành của NHNN.
Theo giới phân tích, đồng USD nhiều khả năng sẽ tiếp tục mạnh lên khi nếu FED tăng lãi suất, kéo lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đi lên. Bên cạnh đó, chính sách bảo hộ thương mại của Mỹ cũng được cho là sẽ tiếp tục hỗ trợ đồng bạc xanh.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, đồng VND được hỗ trợ bởi thâm hụt thương mại thu hẹp dần trong 6 tháng cuối năm, khi áp lực nhập khẩu xăng dầu giảm bớt, đồng thời các mặt hàng linh kiện điện tử cũng bước vào chu kỳ xuất siêu cho cuối năm. Trên cơ sở đó, nhiều dự báo tỷ giá USD/VND sẽ dao động trong khoảng 26.800-27.000 đồng/USD vào cuối năm 2026, tương ứng tăng khoảng 2-2,8% so với đầu năm.
Ngoài ra, khả năng Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 9-2026, có thể tạo thêm động lực hỗ trợ dòng vốn đầu tư gián tiếp. UOB dự báo tỷ giá USD/VND sẽ giảm dần xuống khoảng 26.500 đồng/USD trong quý III, 26.400 đồng/USD trong quý IV, trước khi giảm còn 26.300 đồng/USD trong quý I-2027 và 26.100 đồng/USD trong quý II-2027.
Theo VDSC, nếu mặt bằng lãi suất vẫn neo cao như thời gian qua (chênh lệch lãi suất VND và lãi suất USD vẫn duy trì vùng cao), và dòng ngoại tệ vào hệ thống vẫn tốt như hiện nay, thì 6 tháng cuối năm biến động tỷ giá là không lớn. Song cũng lưu ý sức mạnh của đồng USD và tiến độ giải ngân đầu tư công vẫn là 2 yếu tố cần theo dõi, do có thể tạo thêm áp lực lên tỷ giá trong nửa cuối năm.
Nhìn chung, các dự báo đều cho thấy áp lực tỷ giá trong nửa cuối năm vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Dù chính sách tiền tệ của FED và diễn biến thương mại quốc tế còn có thể tạo sức ép lên đồng VND, nhưng các yếu tố nền tảng của kinh tế Việt Nam cùng khả năng điều hành linh hoạt của NHNN, được kỳ vọng sẽ giúp tỷ giá chỉ biến động trong biên độ hợp lý.
Cơ chế điều hành linh hoạt của NHNN tiếp tục phát huy hiệu quả trong việc neo giữ tỷ giá và hạn chế các biến động bất thường trên thị trường ngoại hối.
