Ngày 22-6, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chính thức nâng giới hạn SMLR từ 30% lên 40%. Mục tiêu của biện pháp này là tạo dư địa cho các ngân hàng đẩy mạnh dòng vốn vào các lĩnh vực cần vốn dài hạn như hạ tầng và bất động sản.
Tuy nhiên, việc nới trần này làm gia tăng rủi ro hồ sơ tín nhiệm do đẩy cao chênh lệch kỳ hạn giữa tài sản và nguồn vốn. Trong báo cáo “Ngành ngân hàng - sửa đổi quy định về thanh khoản” mới được phát hành, Công ty cổ phần Xếp hạng tín nhiệm đầu tư Việt Nam (VIS Rating) nhận định, ngành ngân hàng đang đứng trước những thay đổi quan trọng về khung pháp lý quản trị thanh khoản.
Các ngân hàng sẽ buộc phải phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn vốn thị trường ngắn hạn vốn kém ổn định và nhạy cảm với tâm lý nhà đầu tư. Theo VIS Rating, những cái ngân hàng đang tiệm cận ngưỡng 30% cũ như MBB, OCB, VPB, BVB và VIB được dự báo sẽ đối mặt với áp lực chi phí vốn gia tăng nếu tiếp tục mở rộng cho vay dài hạn.
Bên cạnh đó là áp lực từ "bộ lọc" thanh khoản mới - tỷ lệ CDR. Theo đó, NHNN đề xuất thay thế tỷ lệ hiện hành bằng tỷ lệ CDR với ngưỡng tối đa 85%. VIS Rating ước tính, phần lớn các ngân hàng sẽ không đáp ứng được ngưỡng 85% này trong giai đoạn đầu.
Điều này sẽ kích hoạt một cuộc đua huy động tiền gửi từ dân cư và doanh nghiệp dẫn đến chi phí vốn duy trì ở mức cao và gây áp lực trực tiếp lên biên lãi ròng (NIM - chỉ số đo lường khả năng sinh lời từ hoạt động cho vay và huy động vốn) của toàn ngành.
Báo cáo chỉ ra một sự phân hóa rõ rệt về khả năng thích ứng. Trong đó, nhóm rủi ro là các ngân hàng tăng trưởng cho vay bất động sản nhanh hoặc phụ thuộc vào tiền gửi doanh nghiệp (như VPB, OCB, VIB và MSB) sẽ đối mặt với khoảng thiếu hụt nguồn vốn ổn định lớn nhất.
Ngược lại, nhóm lợi thế là các ngân hàng có nền tảng tiền gửi cá nhân đa dạng (như HDB, ACB, LPB) hoặc cơ cấu vốn dài hạn vững chắc (MBB, TCB) sẽ có vị thế tốt hơn để đáp ứng các quy định mới
Theo VIS Rating, việc điều chỉnh quy định thanh khoản là một bước đi tất yếu để nâng tầm hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, sự kết hợp giữa "nới" trần SMLR và "siết" tỷ lệ CDR đòi hỏi các ngân hàng phải có chiến lược quản trị nguồn vốn chủ động và thận trọng hơn để vượt qua giai đoạn chuyển tiếp đầy thách thức này.
