Davos 2026 tái định hình dòng vốn và tăng trưởng toàn cầu

Dòng vốn xanh lên ngôi

Tại Davos 2026, các tập đoàn đa quốc gia và quỹ đầu tư lớn đồng loạt tái khẳng định cam kết trung hòa carbon và mở rộng đầu tư vào năng lượng tái tạo, hạ tầng xanh và công nghệ sạch.

Nếu như trước đây bộ tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) vẫn được xem là một yếu tố bổ trợ trong chiến lược doanh nghiệp, thì nay đã trở thành điều kiện tiên quyết để tiếp cận nguồn vốn và thị trường quốc tế.

Nhiều lãnh đạo tài chính cho rằng, trong vòng vài năm tới, các dự án không đáp ứng tiêu chuẩn môi trường và quản trị sẽ ngày càng khó huy động vốn, đặc biệt từ các thị trường châu Âu và Bắc Mỹ.

Sự dịch chuyển này đang làm thay đổi cấu trúc của chuỗi cung ứng toàn cầu. Các tập đoàn lớn không chỉ yêu cầu nhà máy của mình giảm phát thải, mà còn áp đặt tiêu chuẩn tương tự lên toàn bộ mạng lưới nhà cung cấp.

Điều này đồng nghĩa với việc trách nhiệm môi trường không còn là câu chuyện nội bộ của từng doanh nghiệp, mà trở thành yếu tố lan tỏa xuyên biên giới, ảnh hưởng trực tiếp đến các nền kinh tế đang phát triển vốn giữ vai trò trung tâm sản xuất cho thế giới.

Các chuyên gia tại Davos nhận định, chuỗi cung ứng tương lai sẽ được thiết kế theo hướng ngắn hơn, linh hoạt hơn và ít carbon hơn. Thay vì tập trung tối đa vào hiệu quả chi phí, các tập đoàn ưu tiên khả năng chống chịu trước rủi ro địa chính trị và khí hậu.

Trong bối cảnh đó, cuộc cạnh tranh thu hút vốn đầu tư không còn dựa thuần túy vào ưu đãi thuế hay nhân công giá rẻ, mà phụ thuộc vào mức độ sẵn sàng của từng quốc gia trong việc xây dựng hạ tầng xanh và hệ thống pháp lý phù hợp với chuẩn mực ESG.

Davos 2026 cho thấy rõ sự phân hóa giữa các nước chủ động thích ứng với trật tự kinh tế mới và những nền kinh tế chậm thay đổi.

Biến số AI

Nếu chuyển đổi xanh là trục dài hạn của tăng trưởng, thì AI được xem là động lực ngắn hạn làm thay đổi nhanh nhất cấu trúc kinh tế thế giới.

Tại Davos 2026, nhiều tổ chức quốc tế cảnh báo AI không chỉ tác động đến lao động phổ thông mà đang làm rung chuyển nhóm lao động cổ cồn trắng. Những công việc liên quan đến xử lý dữ liệu, kế toán, marketing, dịch vụ khách hàng và thậm chí cả phân tích pháp lý đang chịu sức ép thay thế ngày càng lớn từ các hệ thống tự động.

Các báo cáo được công bố bên lề diễn đàn cho thấy trong vòng một thập niên tới, một tỷ lệ đáng kể việc làm tại các nền kinh tế phát triển sẽ bị thay đổi về bản chất hoặc biến mất. Điều này làm gia tăng mối lo ngại về thất nghiệp cơ cấu và bất bình đẳng thu nhập.

Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo công nghệ cũng nhấn mạnh AI không chỉ lấy đi việc làm, mà đồng thời tạo ra nhu cầu mới về kỹ năng số, quản trị dữ liệu và sáng tạo nội dung.

Vấn đề đặt ra không phải là ngăn cản AI, mà là quản trị và định hướng quá trình chuyển đổi này. Davos 2026 dành nhiều phiên thảo luận cho chủ đề khung pháp lý và đạo đức AI, trong đó nhấn mạnh sự cần thiết của hợp tác quốc tế để tránh tình trạng công nghệ phát triển nhanh hơn năng lực điều chỉnh của chính sách.

Các nước phát triển đang đầu tư mạnh cho chương trình đào tạo lại lao động, coi đây là yếu tố then chốt để duy trì ổn định xã hội và năng lực cạnh tranh.

Sự kết hợp giữa AI và chuyển đổi xanh cũng mở ra một không gian cạnh tranh mới. Các giải pháp tối ưu hóa năng lượng, quản lý chuỗi cung ứng thông minh và dự báo rủi ro khí hậu đang trở thành lĩnh vực thu hút vốn đầu tư lớn.

Điều này cho thấy kinh tế số và kinh tế xanh không tồn tại tách rời, mà đang hội tụ thành một mô hình tăng trưởng mới của thế giới.

Rủi ro địa chính trị

Davos 2026 diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tiếp tục phủ bóng lên kinh tế toàn cầu. Các cuộc xung đột khu vực, cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc và xu hướng bảo hộ thương mại khiến môi trường đầu tư trở nên khó đoán định hơn.

Trong nhiều phiên thảo luận, giới lãnh đạo doanh nghiệp nhấn mạnh rằng rủi ro địa chính trị giờ đây là một phần không thể tách rời của chiến lược kinh doanh.

Xu hướng tách chuỗi cung ứng khỏi các điểm nóng địa chính trị và xây dựng mạng lưới sản xuất phân tán hơn đang được thúc đẩy mạnh mẽ.

Tuy nhiên, quá trình này không diễn ra đồng đều. Những nền kinh tế có khả năng cung cấp môi trường ổn định, hạ tầng công nghệ và nguồn năng lượng sạch sẽ trở thành điểm đến mới của dòng vốn quốc tế. Ngược lại, các quốc gia chậm cải cách có nguy cơ bị gạt ra bên lề chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong bức tranh đó, vai trò của các tổ chức đa phương như IMF hay WTO được nhấn mạnh như diễn đàn để duy trì đối thoại và giảm nguy cơ phân mảnh hệ thống thương mại.

Thực tế, Davos 2026 không chỉ phản ánh những mâu thuẫn đang tồn tại, mà còn cho thấy nhu cầu cấp thiết về hợp tác trong quản trị công nghệ, khí hậu và tài chính toàn cầu.